Çarşamba, Ağustos 4, 2021
Ana Sayfa Genel TBMM'de idam cezasına ait 81 sayfalık rapor

TBMM’de idam cezasına ait 81 sayfalık rapor

Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı, MHP Genel Lideri Devlet Bahçeli’nin yine gündeme getirdiği idam cezasına ait, ‘Türk Hukukunda Mevt Cezası’ başlıklı 81 sayfalık bir rapor hazırladı. Raporda, vefat cezasının Türkiye Cumhuriyeti anayasaları ve kanunlarındaki seyri incelendi.

Birinci mevt cezası 1920’de kanuna girdi

Milliyet’ten Lider Yılmaz’ın haberine nazaran mevt cezasının milletlerarası hukuktaki yeri, Türkiye’nin tarafı olduğu mukaveleler bağlamında ele alındı ve idamın kaldırılma süreci incelendi.

Rapora nazaran Türk hukukunda birinci mevt cezası, 29 Nisan 1920 tarihli ‘Hıyaneti Vataniye Kanunu’nda “Bilfiil hıyaneti vataniyede bulunanlar salben (asılarak) idam olunur ifadesiyle” yer buldu.

Bugüne kadar TCK’da toplam 28 idam hususu

Birinci çıkarıldığı 1 Mart 1926’dan bugüne kadar değiştirilerek gelen Türk Ceza Kanunu’nun birinci halinde 14 hususta idam cezası öngörüldü. Yıllar içinde idam cezasına ait kararlar genişletilerek 28 hususa kadar çıktı. 26 Eylül 2004’te ise 1926 tarihli TCK yürürlükten kaldırıldı.

TBMM, 1984’ten itibaren hiçbir mevt cezasının infazını onaylamadı

Katılaşan mevt cezalarının yerine getirilmesine karar verme yetkisi 1924, 1961 ve 1982 anayasalarıyla TBMM’ye verildi. Özel af yetkisi de bulunan TBMM, 1984’ten itibaren hiçbir vefat cezasının infazını onaylamadı.

Raporda idamların askeri rejim periyotları ve siyasi saiklerle yapılması, “1984’ten sonra, mahkemelerce verilen vefat cezalarına karşı Meclis, verilen mevt cezalarının infaz edilmemesi tarafında bir eğilim göstermiş ve vefat cezalarının infazına yönelik kanun çıkarılmamıştır. 1984 öncesi periyoda bakıldığında da mevt cezasının en çok, ülkede yaşanan askeri rejim periyotlarında ve siyasi saiklerle infaz edildiği görülmektedir” sözleriyle anlatıldı.

TBMM’nin birinci idam onayı 21 Ekim 1920’de

TBMM’nin vefat cezasının yerine getirilmesine ait kararları ve kabul ettiği kanunlar da tek tek sıralandı. Datalara nazaran, TBMM birinci idam onayını 21 Ekim 1920’de verdi. Maden Bidayet Duruşması tarafından iki kişi hakkında onaylanan idam kararının münasebeti, ‘Hiyaneti Vataniye’ olarak belirtildi.

TBMM’nin onayladığı idamların münasebetleri, ‘Vatana ihanet, düşman tarafına geçme, gasp, öldürme, azap ile öldürme, ırza geçme şeklinde’ sıralandı.

Raporda Atatürk ve Menderes unsurları

Raporda Mustafa Kemal Atatürk’e suikast teşebbüsü nedeniyle iki kişi hakkında 12 Ocak 1928’de onaylanan idam kararı ile İzmir’de Teğmen Kubilay’ın başının kesilerek bayrak direğine takılmasını içeren isyan teşebbüsü nedeniyle 2 Şubat 1931’de 28 kişinin idamına ait onay kararı dikkat çekti.

Adnan Menderes ve iki bakana ait Yüksek Adalet Divanı’nın, ‘anayasayı ihlal’ gerekçesiyle verdiği idam kararı ve 15 Eylül 1961 tarihli Ulusal Birlik Komitesi onayı da raporda yer aldı. Meclis, son idam onayını 4 Ekim 1984’te İlyas Has isimli şahsa yönelik olarak ‘anayasal nizamı zorla değiştirmeye teşebbüs’ gerekçesiyle verdi.

2004’te büsbütün kaldırıldı

Raporda, Türk hukukunda mevt cezasının kaldırılma süreci de ayrıntılarıyla anlatıldı. İdam cezasının infaz edilmemesine ait birinci adım 2001’de anayasada yapılan değişiklikle atıldı. Bu düzenlemeyle ‘savaş, savaş tehdidi ve terör hataları halleri dışında vefat cezası verilemeyeceği’ öngörüldü. Bu değişiklikten sonra, 2002’de mevzuattaki vefat cezaları ‘müebbet ağır mahpus cezasına’ çevrildi.

Akabinde Türkiye, AB’ye ahenk sürecinde 2003’te, 1985’te yürürlüğe girmiş olan ve ‘savaş vakti ya da yakın savaş tehdidi’ dışında vefat cezasını kaldıran Avrupa İnsan Hakları Mukavelesine Ek Vefat Cezasının Kaldırılmasına Ait 6 No’lu Protokol ile ‘Mevt Cezasının Her Şartta Kaldırılmasına Ait 13 No’lu Protokol‘ü onayladı.

2004’te 5170 sayılı Kanun ile vefat cezası Anayasa’dan tümüyle çıkarıldı.

CEVAP VER

Lütfen yorum yazınız
Lütfen isminizi giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Most Popular

Sakinleşmek İçin Yoga Hareketleri

Daha sakin bir hayat sürebilmek için çeşitli yoga hareketleri bulunuyor. Hem vücudumuzun esnemesine yardımcı olurken hem de daha sakin bir çeşitli yoga...

Verimliliği Nasıl Artırabiliriz?

Engellilik ya da çok ciddi bir sağlık sorunu olmadıkça her insanın günlük yaşamında rutin olarak yapmakta olduğu aktiviteler var. Temel gereksinimlerini gidermesinin...

Zerdeçalın Faydaları

Zencefilgiller ailesinin içerisinde yer alan zerdeçal pek çok faydası ile ön plana çıkıyor. Özellikle gribal enfeksiyonlarda tüketilmesi gereken ürünler arasında yer alıyor....

Yetersiz Beslenmenin Belirtileri

Vücut sağlığını koruyabilmek adına yeterli ve düzenli olarak beslenmek gerekiyor. Ve vücudumuzda meydana gelen pek çok sorun yetersiz beslenmeden kaynaklı olarak ortaya...

Recent Comments