Perşembe, Eylül 23, 2021
Ana Sayfa Bilim ve Teknoloji Su Ayıları, Dünyadaki En Yok Edilemez Hayvan Çeşidi mü?

Su Ayıları, Dünyadaki En Yok Edilemez Hayvan Çeşidi mü?

Tardigrat ya da bilinen ismiyle ‘su ayısı’, gezegenimizin her yerinde yaşayan bir küme küçük omurgasız çeşidi olarak biliniyor. Bu canlıları özel kılan şeyse inanılmaz bir dayanıklılığa sahip olmaları çünkü onları bir dağın zirvesinde, denizin tabanında ya da bir volkanın içinde bulmak mümkün. Hatta 2007’de iki tıp tardigrat uzaya bırakılmış ve sonrasında geri alınmıştı; hâlâ canlı olduklarını da belirtelim.

İnsanların iki dakika bile hayatta kalamayacağı uzayda bile hayatta kalmayı başarabilen bu canlıların nasıl bu kadar sağlam oldukları merak ediliyor. Bu noktada McMaster Üniversitesi’nden astrobiyolog Dr. Jon Stone, 14 gün boyunca -180 ° C kadar soğukluğa ya da 151° C fırın ısısında 30 dakika dahil olmak üzere su ayılarının çok şartlarda nasıl hayatta kalabileceklerini özetliyor.

Tardigratlar, gezegenin en yok edilemez canlıları mı?

Dr. Stone, dünyanın en küçük hayvanı olarak kabul edilen su ayılarının 5000 Gy gama radyasyonunda dahi hayatta kalabileceğini söylüyor ki 5-10 Gy bir insanı öldürmeye yetiyor. Örnekleri biraz daha çoğaltmak gerekirse Stone’a nazaran bu mikroskobik canlılar, donmuş halde 30 yıl ve potansiyel olarak 100 yıla kadar hayatta kalabiliyorlar.

Pekala, tüm bunlara karşın tardigratlar dünyadaki en yok edilemez hayvanlar mı? Bu çeşidi inceleyen biyologların %63’ü soruya “Evet” cevabını verdi lakin hâlâ birtakım tartışmalar var. Gelin, uzmanların verdikleri cevaplara daha yakından göz atalım.

Tardigratlar neden bu kadar sağlam?

Etraf şartları yaşamak için sıkıntı bir hal aldığında tardigratlar, “tun” ismi verilen bir çeşit topa dönüşür. “Tun” içerisindeyken de “kriptobiyoz” denen bir tıp “yarı meyyit” duruma geçerler. Bu evrede hayvanlar hareket etmez, büyümez yahut çoğalmaz fakat ekstrem şartlardan korunurlar. Ayrıyeten şartlara bağlı olarak birden fazla kriptobiyoz çeşidi vardır.

Deniz tardigratları yok edilemez değil:

Bilinen 1.400’den fazla tardigrat tipi bulunuyor ve her biri kriptobiyoz yetenekleri açısından farklılık gösteriyor. Bu canlıların yok edilip edilemeyeceği sorusuna gelecek olursak Baker Üniversitesi’nden Biyolog Dr. Wiliam Miller, “Kriptobiyoz durumdaki karasal tardigratları, yok edime karşı çok dirençlidir… Lakin deniz ve tatlı su tardigratları kriptobiyoz göstermez ve bu nedenle yok edilebilirler” diyor.

Bir tardigratı yok edebilecek kimi şeyler var:

Birden fazla hayvana kıyasla tardigratlar, etraflarındaki değişikliklere çok daha dirençlidir ve çoklukla astrofiziksel bağlamda incelenirler – örneğin Dünya’ya bir asteroit çarptığında hayatta kalıp kalamayacaklarını belirleme.

Lakin bu, her şeye karşı yok edilemez oldukları manasına gelmiyor. Bu noktada Dr. Dennis Persson, tardigratların nasıl yok olabileceği hakkında “Tardigratlar muhakkak dünyada gerilim şartlarına en sağlam hayvanlardan biridir, lakin bir iğne batmasıyla çok kolay bir formda yok edilirler ya da öbür hayvanlar, mantarlar ve protistler tarafından yenirler” dedi.

Bir öbür deyişle tardigratlar, kimi taraflardan çok dirençli olsalar da yırtıcı hayvanlar ve enfeksiyonlar üzere, birçok hayvanın tehlike altında olduğu durumlara karşı savunmasızdırlar.

Tardigratlar ve Nematodlar:

Tardigratların gezegendeki en yok edilemez hayvanlar olup olmadığını anlamak için rakipler hakkında bilgi sahibi olmamız gerekiyor. Çevrebilimci Dr. Diego Fontaneto, bu durumu ‘diğer hayvanlar, hayat için çok şartlar olarak gördüğümüz durumlarda hayatta kalabilir’ kelamlarıyla açıklıyor.

Bunlar ortasında, misal ömür hikayesi stratejilerini, habitatları ve beden büyüklüğünü tardigradlarla paylaşan nematodlar (Yuvarlak solucanlar) ve rotiferler (Tekerlekliler) yer alıyor. Tardigratlar kadar olmasa da bu canlıların da birden fazla çok şartta hayatta kalabildiği biliniyor. Hatta susuz bir şartta hayatta kalma rekoru, 39 yıl ile bir cins nematod olan Tylenchus polyhypnus’ta bulunuyor.

Tüm bunlar göz önüne alındığında tardigrat ile nematod ortasındaki rekabette kimin galip çıkacağını söylemek epey sıkıntı görünüyor. Bu noktada Dr. Budd, “Genel olarak farklı hayvanların farklı şartlarda hayatta kalma yetenekleri olduğundan, bir çeşidi ‘şimdiye kadarki en dayanıklı’ olarak ayırmak zordur” diyor.

8 uzmanın görüşünün yer aldığı bu makale, “Tardigratlar dünyadaki en yok edilemez hayvan mı?” başlığıyla Metafact’ta yayınlandı.

CEVAP VER

Lütfen yorum yazınız
Lütfen isminizi giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Most Popular

Sakinleşmek İçin Yoga Hareketleri

Daha sakin bir hayat sürebilmek için çeşitli yoga hareketleri bulunuyor. Hem vücudumuzun esnemesine yardımcı olurken hem de daha sakin bir çeşitli yoga...

Verimliliği Nasıl Artırabiliriz?

Engellilik ya da çok ciddi bir sağlık sorunu olmadıkça her insanın günlük yaşamında rutin olarak yapmakta olduğu aktiviteler var. Temel gereksinimlerini gidermesinin...

Zerdeçalın Faydaları

Zencefilgiller ailesinin içerisinde yer alan zerdeçal pek çok faydası ile ön plana çıkıyor. Özellikle gribal enfeksiyonlarda tüketilmesi gereken ürünler arasında yer alıyor....

Yetersiz Beslenmenin Belirtileri

Vücut sağlığını koruyabilmek adına yeterli ve düzenli olarak beslenmek gerekiyor. Ve vücudumuzda meydana gelen pek çok sorun yetersiz beslenmeden kaynaklı olarak ortaya...

Recent Comments