Cumartesi, Ekim 23, 2021
Ana Sayfa Bilim ve Teknoloji Rus fizikçilerin çalışması global nükleer güvenliği değiştirecek

Rus fizikçilerin çalışması global nükleer güvenliği değiştirecek

Global nükleer güvenliği yeni bir düzeye taşıyabilecek olan aygıtın çalışma prensibi, yakın vakitte keşfedilen bir fenomen olan elastik bağdaşık nötrino saçılmasına dayanıyor. Üniversite’nin basın dairesi, Rusya Devlet Nükleer Güç Kuruluşu Rosatom’un desteklediği araştırmanın sonuçları hakkında bilgi verdi.

Nükleer reaktörlerin durumunu izleme yollarından biri nötrino yayılım tahlili olup kelam konusu sistem, yasa dışı nükleer silah üretimi için kullanılabilecek nükleer yakıtın çalınmasını önlemeye yardım ediyor. Tahlil, kuşkulu bulunan nükleer santrallerin çalışmasına müdahale etmeme imkanı sağlayıp, uzaktan yapılıyor.

Rusya Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi deneysel nükleer fizik laboratuvarının şefi ve proje yöneticisi Aleksandr Bolozdıynya, “Nötrinolar, nükleer tepkiler sırasında büyük ölçülerde üretilen temel parçacıklardır. Nükleer reaktörden çıkan nötrinoların kesin olarak durdurulması için bir ışık yılı kalınlığında kurşun ‘duvar’ gerekecek, yani bu parçacıklar, nükleer santralin müdafaa kalkanından basitçe geçebiliyor. Nötrino yayılım tahlili ile hem tepkinin izotop içeriği, hem de reaktör çekirdeğinin merkezinde o anda tam olarak neler olduğu anlaşılabiliyor” açıklamasında bulundu.

MİFİ uzmanlarının açıkladığı üzere nükleer reaktörlerin çalışması sırasında nükleer yakıtın bozunma eserlerinden biri olarak, silah sınıfı plütonyum denilen 239Pu izotopu oluşuyor. Nötrino yayılım dedektörleri, reaktör çekirdeğinin izotop içeriğindeki değişikliği saptayarak bu hususun alındığının tespit edilmesini sağlıyor.

Nötrino denetim prosedürünü geliştiren Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi’nin bilimcileri, ağır çekirdeklerde elastik bağdaşık nötrino saçılması tesirine dayanan temelden yeni tip iki fazlı emisyon dedektörleri geliştirmeye çalışıyor. Sovyet fizikçileri tarafından 40 yılı aşkın bir mühlet evvel öngörülen bu fenomen, fakat 2017’de bir hızlandırma deneyinde keşfedildi.

Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi’nin uzmanlarına nazaran elastik bağdaşık nötrino saçılması tesirinin kullanılması, reaktör nötrinolarına karşı mevcut aygıtlardan neredeyse bin kat daha hassas olacak bir dedektörün yaratılmasına imkan tanıyacak. Çağdaş nötrino dedektörleri, boyut bakımından bir nükleer santral reaktörü ile karşılaştırılabilecek tonlarca yükünde yapılardır, halbuki yeni dedektör küçük bir taşınabilir düzenek olarak hayata geçirilebilecek.

Şu anda bilim insanları, tarihte ikinci elastik bağdaşık nötrino saçılması müşahedesi sırasında elde edilen dataların tahlilini tamamlamış bulunuyor. Onlara nazaran sonuçlar, fenomenin teorik modelinin değerli ölçüde netleştirilmesine imkan sağladı. Bu defa nötrino maksadı olarak nispeten hafif olan argon çekirdekleri kullanıldı.

Bolozdıynya, “Argon, özellikleri açısından RED-100 isimli deneysel dedektörümüzde kullanılan ksenona yakın, ancak birebir vakitte çok daha ucuzdur. Elde edilen bilgiler, soy gazların nispeten kompakt nötrino yayılım dedektörlerini yaratmak için kullanılabileceğini gösterdi” diye konuştu.

MİFİ uzmanları, tasarladıkları dedektörün daha şimdiden Milletlerarası Atom Gücü Kurumu (IAEA) idaresinin dikkatini çektiğini, çünkü bu aygıtın kullanılmasının nükleer güç sanayisinin daha inançlı ve şeffaf hale gelmesine imkan sağlayacağını belirtti.

Uzmanlar ayrıyeten yeni dedektörün hassasiyetinin, aygıtın yalnızca bilimsel gayeli olarak, örneğin Güneş ya da süpernova yıldızlarının nötrino yayılımının tahlili için kullanılmasına imkan tanıyacağını, böylece yıldızların içlerinde gelişen süreçlerin daha uygun anlaşılacağını vurguladı.

Araştırma takımı önümüzdeki yıl geleceğin dedektörünün birinci denemelerini Kaliningrad Nükleer Santrali’nde gerçekleştirmeyi planlıyor.

Elastik bağdaşık nötrino saçılması sürecini araştırmaya yönelik RED-100 araştırma grubunun çalışmalarına Rus Bilim Vakfı, 18-12-00135 no’lu ödenekle dayanak verdi.

Nükleer santrallerdeki reaktörlerin çekirdeklerinin tesirli bir biçimde uzaktan izlenmesine yönelik teknolojiyi geliştirmek gayesiyle RED-100’ü deneme çalışmaları, Rosatom bünyesindeki ‘Bilim ve İnovasyon’ A.Ş. tarafından destekleniyor.

CEVAP VER

Lütfen yorum yazınız
Lütfen isminizi giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Most Popular

Sakinleşmek İçin Yoga Hareketleri

Daha sakin bir hayat sürebilmek için çeşitli yoga hareketleri bulunuyor. Hem vücudumuzun esnemesine yardımcı olurken hem de daha sakin bir çeşitli yoga...

Verimliliği Nasıl Artırabiliriz?

Engellilik ya da çok ciddi bir sağlık sorunu olmadıkça her insanın günlük yaşamında rutin olarak yapmakta olduğu aktiviteler var. Temel gereksinimlerini gidermesinin...

Zerdeçalın Faydaları

Zencefilgiller ailesinin içerisinde yer alan zerdeçal pek çok faydası ile ön plana çıkıyor. Özellikle gribal enfeksiyonlarda tüketilmesi gereken ürünler arasında yer alıyor....

Yetersiz Beslenmenin Belirtileri

Vücut sağlığını koruyabilmek adına yeterli ve düzenli olarak beslenmek gerekiyor. Ve vücudumuzda meydana gelen pek çok sorun yetersiz beslenmeden kaynaklı olarak ortaya...

Recent Comments